Allah'ın El-Aziz İsmi

Allah'ın El-Aziz İsmiİzzet veya İzz’den türemiştir. Güçlü ve üstün olmak, galip gelmek, güç, şiddet ve üstünlük, eşi ve benzeri bulunmayacak derecede değerli olarak anlamlarındadır. Azîz hiç bir zaman mağlup edilemeyen, eşi ve benzeri bulunmayan demektir.

İzzet, bir kimsenin başkaları karşısında bedensel, psikolojik, ekonomik, statü gibi yönlerden güçlü, baskı altın alınamaz konumda bulunması, saygın olmasıdır. Alçaklık, âcizlik anlamındaki zilletin karşıtıdır.
İzzet şekil olarak kibre benzerse de mahiyet olarak ayrıdır. İzzet, insanın nefsinin hakikatini, kendi hakikatini tanıması, onu âcil kısmetler için hakarete düşürmeyip kerim ve kıymetli tutmasıdır. Kibirse kendini bilmemesi, kendisini bulunduğu konum üstünde tutmasıdır.
İzzet, insanın başkalarınca mağlup edilmesine mani olan hal demektir. Bu “başkaları”, ihtiyaçları, ihtirasları, nefsi, hevası, alışkanlıkları, düşkünlükleri, hoşlandıkları, şeytan, nefis, diğer insanlar olabilir. Bunlara karşı yenilmemesidir.
Aziz isminin 3 manası vardır.
1. Allah’ın izzet sahibi ve yüceler yücesi olması
2. Allah’ın mağlup olmayan galip olması
3. Yarattıklarının onun emrine itaat etmesidir.

Birinci anlamı olan Allah’ın izzet ve azamet sahibi olması ve yüce olması anlamında Allah’ın ismi: Allah azizdir. Yani Azamet, büyüklük ve kuvvet sahibidir. Şanı pek yücedir. Kainatın uçsuz bucaksız büyüklüğü bizlere Allah’ın ne kadar yüce olduğunu ve O’nun yüceliğinin zihnimizin tasavvurundan öte olduğunu ifade eder. Şu alemde kendine büyüklük verilen mahluklar Allah’ın aziz ismine aynadırlar.
Allah’ın aziz ismin tecellisi bazen şahıslarda bazen de devletlerde gözükür.. Aziz isminin tecelli ettiği insanlar şu ayetin ifadesiyle
”Üstünlük, ancak Allah’a, O’nun elçisine ve müminlere mahsustur.” Yani aziz olan yalnız Allah, O’nun resulü ve müminlerdir.

El-Aziz isminin diğer bir anlamı da mağlup olmayan galip
Allah azizdir. Yarattıkları üzerine galiptir. Yer yüzü Allah’a asi olup ta böyle mağlup olmuş nice kavimlerin kalıntıları ile doludur. Bakın Allah, o asi ve inatçı kavimleri helak ettiğini Kur2anın pek çok ayetlerinde açıklamıştır.

Ez- azizi ismini diğer bir anlam ve tecellisi ise mahlukatının itaat etmesi
Mahlukatının Allah’ın emrine itaat etmesi ve ona karşı gelememesi de Aziz isminin bir tecellisidir.
Evet insan ve bazı canavarlardan başka, güneş, ay, yeryüzünden tutunda, tâ, en küçük mahluka kadar her şeyin dikkatle vazifesinde çalışması, zerrece haddinden tecavüz etmemesi, büyük bir heybet altından umumi bir itaatin bulunması, gösterir ki, büyük bir celal ve izzet sahibi bir zatın emriyle hareket ediyorlar. İşte, vazifesini yapmakla ona itaat eden her bir mahluk bu itaatiyle Allah’ın aziz ismine aynadır.
Bu nedenle günlük ahayatta yüksek bir dağa baktığınızda,.. Helak olan bir kavmin kalıntılarının yanından geçtiğinizde,.. Yıldızların, ayların, güneşlerin ve diğer mahlukların itaatini gördüğünüzde Allah'ın aziz isminin tecellileriyle tanırız.