Ahlak nedir, ahlak çeşitleri nelerdir

Ahlak nedir, çeşitleri nelerdirAhlakın anlamı nedir, ahlak ne demektir, kaç çeşit ahlak vardır ,ahlak hangi anlamlara gelmektedir. ahlakın kaynağı nedir gibi içerikler vardır

Arapça bir kelime olan ‘ahlâk’, ‘hulk’ kelimesinin çoğuludur. ‘Hulk’, tabiat ve seciye (karakter) anlamlarına gelir. Buna huy da denir. Dilimizde bugün çoğul olduğu unutularak tekil olarak kullanılmaktadır. Seciye ve huy denilen şey insanda yerleşmiş melekedir. Diğer bir ifade ile huy insanın nefsinde meydana gelen sabit ve yerleşmiş olan bir melekedir ki onda  fiill ve yelemler yani davranışlar ortaya çıkar. O halde huy dediğimiz şeyin kaynağı melekeler yani batini iç kuvvetlerdir.

 

Kur’an-ı Kerim’de çoğu ayette ‘hulk’ olarak, hadislerde ise hem hulk ve hem de ahlâk olarak geçmektedir. Bugün toplumda iyi bir davranışı bildirmek için onu yapan kimseye ‘ahlâklı insan’ sözü kullanıldığı gibi toplumların ahlâkı, İslâm ahlâkı sözleriyle de ahlâki davranışların tümü anlamında kullanılmaktadır.

Kavram olarak ahlâk, insanın yaratılışından gelen ve zamanla ruhuna yerleşen alışkanlıklardır. Bu alışkanlıklar, toplum içerisinde yaşanarak kazanılan güzel ve iyi huylarla, kötü huylardır.

İslâm ahlâkçılarınca ahlâkın kavram olarak yapılan tanımlar içerisinde en beğenileni İmam Gazalî’nin tanımıdır. İmam Gazalî ye göre: “Ahlâk, insan nefsinde yerleşen öyle bir yetenektir ki, fiiller, hiçbir zorlama olmaksızın, düşünüp taşınmadan, bu yetenek nedeniyle kolaylıkla ortaya çıkar.”

İslâm ahlâkçıları ‘hulk’u iki kısma ayırmışlardır:

1.     Fıtri ve tabii ahlak (Hulk-i Tabii):İnsanın fıtratında aslen mevcut olan ve gizlenmiş hasletlere denir. İnsanın yaratılışı, tabiatıyla uyuşan veya insanın yaratılışında gizli ve saklı olan ahlâktır.Bu tür ahlaklar insanın sorumluluk sahasına giremezler. Örneğin hiç bit fert fıtratında mevcut olan hiddet , öfke, hırs ve gazap gibi kuvvelerden mesul değildir.

2.      Ahlak-ı Muktesibe (Hulk-ı Kesbi) yani kazanılmış ahlak: Fiil ve davranışlar şeklinde meydana gelip istikrar kazanarak, sırf görüşüp kaynaşmaya, adete dayalı huydur. Diğer bir ifade ile alışarak husule gelen çevrenin etkisi ile meydana gelen huylara denir

 Yüksel UÇAR

http://www.ilimrehberi.com